Hải Yến - Thạc sĩ tâm lý học lâm sàng

Giữa nhịp sống bận rộn, việc dừng lại để tận hưởng những điều nhỏ bé không chỉ là sự thư giãn — mà còn là một thực hành của tự trắc ẩn và linh hoạt tâm lý. Khi ta thật sự hiện diện với khoảnh khắc, ta đang học cách hạnh phúc ngay trong chính cuộc đời đang diễn ra. Có bao giờ bạn nhận ra rằng những ngày “chẳng có gì đặc biệt” lại chính là những ngày bình yên nhất? Một tách cà phê buổi sáng. Một cơn gió nhẹ lướt qua làn tóc. Một dòng tin nhắn “về nhà an toàn nhé”. Hay chỉ đơn giản là cảm giác được hít một hơi thật sâu và biết rằng — mình vẫn đang ở đây. Chúng không phải là sự kiện lớn lao, nhưng lại có khả năng khiến lòng ta ấm lại – nếu ta đủ chậm để nhận ra. Trong cuộc sống bận rộn, tâm trí ta thường lang thang ở quá khứ hoặc phóng đến tương lai. Chúng ta quên mất rằng khoảnh khắc này — ngay khi ta đọc những dòng chữ này — chính là cuộc đời đang diễn ra. Khi ta dừng lại, chú tâm và trân trọng điều nhỏ bé đang hiện hữu, ta đang thực hành “ savoring – sự tận hưởng ”. Trong cu...

Có bao giờ bạn rơi vào tình huống này không? Bạn gửi tin nhắn mà người kia lâu không trả lời — và ngay lập tức trong đầu bạn hiện ra hàng loạt kịch bản: “Chắc họ không muốn nói chuyện với mình nữa.” “Chắc mình làm gì sai rồi.” Và thế là, buồn, tổn thương, thậm chí tức giận bắt đầu dâng lên. Điều thú vị là: mọi cảm xúc đó đều có thật, nhưng chúng không nhất thiết nói đúng sự thật. VẬY CẢM XÚC LÀ GÌ? Theo Từ điển Tâm lý học của Hiệp hội Tâm lý Hoa Kỳ (APA), cảm xúc là một kiểu phản ứng phức tạp, bao gồm các yếu tố kinh nghiệm, hành vi và sinh lý, mà qua đó một cá nhân cố gắng giải quyết một vấn đề hoặc sự kiện có ý nghĩa cá nhân. Tính chất cụ thể của cảm xúc (ví dụ, sợ hãi, xấu hổ) được xác định bởi ý nghĩa cụ thể của sự kiện. Ví dụ, nếu ý nghĩa liên quan đến mối đe dọa, thì có khả năng sẽ tạo ra nỗi sợ hãi; nếu ý nghĩa liên quan đến sự không chấp thuận từ người khác, thì có khả năng sẽ tạo ra sự xấu hổ. Theo Nhà tâm lý Paul Ekman, cảm xúc là một quá trình, bị chi phối ...

Trong cuộc sống, mỗi chúng ta đều phải đối diện với vô vàn điều xảy ra hàng ngày: từ những chuyện như con kiến hôi đang dạo trên trên chiếc bánh mì ngon lành của bạn, tắc đường, thiên tai, những vấn đề liên quan đến sự phát triển sự nghiệp hay các mối quan hệ,... Nhưng nếu để ý kỹ, bạn sẽ thấy: không phải điều gì cũng nằm trong tầm tay của mình . Nhưng chúng có thể khiến ta cảm thấy choáng ngợp và bất lực, khi sử dụng quá nhiều năng lực hữu hạn của chúng ta vào những điều không kiểm soát được. Vì vậy, việc chấp nhận có một số thứ chúng ta không thể kiểm soát có thể mang lại sự giải phóng sâu sắc. Nó có thể giúp chúng ta buông bỏ lo lắng và căng thẳng và tập trung vào những điều chúng ta thực sự có thể thay đổi (Schaffner. AK, 2023). Làm sao để có thể lùi lại quan sát và khoanh vùng kiểm soát của mình, giúp ta định hình cách sống lành manh, giảm lo âu và tăng hiệu quả? Mời bạn tìm hiểu về mô hình “ Vòng tròn Quan tâm, Ảnh hưởng và Kiểm soát ” (The Circles of Concern, Influence và Contro...

  Cuộc sống, với muôn vàn cung bậc cảm xúc và thử thách, đôi khi khiến chúng ta cảm thấy mắc kẹt trong những nỗi đau không lối thoát. Liệu có một con đường để tìm thấy sự bình yên và sống trọn vẹn, ngay cả khi đối diện với những điều ngoài tầm kiểm soát?   Cuốn sách "Chấp Nhận Những Điều Không Thể Thay Đổi" của Tiến sĩ Janina Scarlet (bản tiếng Việt do Thành Bảo Ngọc dịch) có thể là một cẩm nang hữu ích, dẫn dắt chúng ta qua một hành trình nội tâm sâu sắc, khám phá sức mạnh của Liệu pháp Chấp nhận và Cam kết (ACT) . Tác giả không chỉ lý giải gốc rễ của sự đau khổ mà còn trang bị cho chúng ta những công cụ thiết thực để đối diện với thực tại, buông bỏ sự kiểm soát ảo tưởng, và cuối cùng, tìm thấy sự tự do trong việc chấp nhận những gì không thể thay đổi. Phần 1: Chấp Nhận, Né Tránh Và Tất Cả Những Điều Có Liên Quan Phần 1 của cuốn sách "Chấp Nhận Những Điều Không Thể Thay Đổi" đưa người đọc vào hành trình khám phá bản chất của đau khổ con người , đặc biệt là n...

Trong những ngày vừa rồi mình nghe đi nghe lại bài hát "I'LL BE THERE" do Phương Mỹ Chi, Orange, Lamoon, Han Sara trình bày, không phải bởi vì đó là một chương trình nổi tiếng mà bởi câu chuyện đầy cảm hứng đằng sau bài hát - truyền tải thông điệp mạnh mẽ về sự kiên cường, hành trình vượt qua những lời chê bai để yêu bản thân và tìm thấy giá trị của mình. Trong cuộc sống, có lẽ ai trong chúng ta cũng từng tự chỉ trích – khi chúng ta trở thành người phán xét khắc nghiệt nhất đối với chính mình. Đó có thể là khi chúng ta cảm thấy mình không đủ tốt, không đủ xinh đẹp, giỏi giang, không xứng đáng được yêu thương, hay dày vò bản thân vì những sai lầm đã qua. Tự chỉ trích không phải vì ghét bản thân, mà vì tiềm thức tin rằng việc tự hạ thấp mình sẽ giúp được chấp nhận, không bị tổn thương, được yêu thương, nhưng thực tế điều này lại khiến ta đau khổ, mệt mỏi và hoài nghỉ bản thân hơn. Bài hát "I'LL BE THERE" đã chạm đến khía cạnh này một cách sâu sắc. Ngay từ nhữn...

  Cuốn sách được chia làm 5 phần, mình sẽ tóm tắt theo tiến trình tác giả đã trình bày trong sách. Trong phần đầu tiên của cuốn sách: Tại sao là Tự trắc ẩn (Why Self-Compassion), thay vì đi thẳng tới định nghĩ Lòng tự trắc ẩn (Self-Compassion) là gì, tác giả đưa ra những ví dụ về những điều khiến chúng ta cảm thấy tốt hơn trong ngắn hạn, nhưng nó không phải là hạnh phúc bền vững. Tác giả nói về cách chúng ta đối xử với bản thân khác biệt với cách chúng ta đối xử với chính mình như thế nào? Chúng ta có thể phán xét và chỉ trích bản thân khi gặp khó khăn trong khi cố gắng tử tế với người khác trong hoàn cảnh tương tự. Tác giả cho rằng tự chỉ trích là điều rất phổ biến, giống như một kiểu lạm dụng tinh thần mà ta chấp nhận như điều hiển nhiên. Tác giả giải thích tự chỉ trích như một chiến lược sinh tồn, hành vi phòng vệ như con vật cúi mình khuất phục để không bị loại khỏi bầy đàn. Khi ta thừa nhận lỗi lầm, hạ thấp mình trước “người khác” (dù chỉ là tưởng tượng) , ta hy vọng sẽ ...