Hải Yến - Thạc sĩ tâm lý học lâm sàng

  TÔI GIỐNG NHƯ MỘT NGỌN NÚI - CHỈ NGỒI ĐÓ, LÀ CHÍNH NÓ Khi tôi tưởng tượng mình là một ngọn núi, tôi thấy mình đi qua đủ đầy các mùa: Vào mùa hè, không có tuyết trên núi, hoặc chỉ còn sót lại ở những đỉnh rất cao hay trong các khe đá được che chắn khỏi ánh nắng trực tiếp. Mùa thu đến, ngọn núi khoác lên mình một chiếc áo rực rỡ sắc lửa. Sang mùa đông, núi được bao phủ bởi một tấm chăn tuyết và băng. Khi mùa xuân về, cây cối đâm chồi nảy lộc, hoa nở trên những đồng cỏ và sườn núi cao, chim chóc lại cất tiếng hót trên cây, và những dòng suối tràn đầy nước từ tuyết tan. Ở bất kỳ mùa nào, đôi khi ngọn núi cũng bị bao phủ bởi mây hay sương mù, hoặc bị mưa đá lạnh buốt trút xuống. Con người có thể đến ngắm ngọn núi và bình luận về việc nó đẹp ra sao, hoặc cho rằng hôm nay không phải là một ngày tốt để ngắm núi vì trời quá nhiều mây, hoặc mưa, hoặc sương mù, hoặc quá tối. Nhưng không điều gì trong số đó thực sự quan trọng đối với ngọn núi, bởi nó luôn là chính bản thể cốt lõi của mình. M...

  Vậy là đã hơn một năm mình đưa các thực hành của Tự trắc ẩn (Self-compassion) và ACT – Liệu pháp Chấp nhận & Cam kết vào đời sống cá nhân như một lối sống, chứ không chỉ là “bài tập tâm lý”. Không phải kiểu thay đổi ồn ào, lật ngược cuộc đời. Mà là những thay đổi rất… khó đo bằng con số, nhưng lại rõ rệt đến bất ngờ: • Mình tự tin hơn, công việc cũng bền bỉ hơn: có thêm các thân chủ mới, nhận thêm được job, lần đầu tiên trở thành trưởng nhóm tư vấn cho một dự án. Từng là điều phối/diễn giả cho nhóm nhỏ vài chục người, tới vài trăm, và cuối năm mình đã đứng trước hơn 1100 bạn học sinh, thầy cô giáo và phụ huynh để nói về chủ đề sức khỏe tâm thần. • Mình nhận thức về bản thân rõ hơn: nhìn vào bên trong nhiều hơn thay vì chỉ chạy theo bên ngoài, học cách nhận trách nhiệm về cuộc đời mình, học cách bớt tìm lỗi từ người khác. • Mình hiện diện và tận hưởng những điều nhỏ bé trong cuộc sống hơn, khiến mình cảm thấy đủ đầy và nhẹ nhõm hơn. • Mình không bớt khó khăn. Chỉ là mình học c...

Giữa nhịp sống bận rộn, việc dừng lại để tận hưởng những điều nhỏ bé không chỉ là sự thư giãn — mà còn là một thực hành của tự trắc ẩn và linh hoạt tâm lý. Khi ta thật sự hiện diện với khoảnh khắc, ta đang học cách hạnh phúc ngay trong chính cuộc đời đang diễn ra. Có bao giờ bạn nhận ra rằng những ngày “chẳng có gì đặc biệt” lại chính là những ngày bình yên nhất? Một tách cà phê buổi sáng. Một cơn gió nhẹ lướt qua làn tóc. Một dòng tin nhắn “về nhà an toàn nhé”. Hay chỉ đơn giản là cảm giác được hít một hơi thật sâu và biết rằng — mình vẫn đang ở đây. Chúng không phải là sự kiện lớn lao, nhưng lại có khả năng khiến lòng ta ấm lại – nếu ta đủ chậm để nhận ra. Trong cuộc sống bận rộn, tâm trí ta thường lang thang ở quá khứ hoặc phóng đến tương lai. Chúng ta quên mất rằng khoảnh khắc này — ngay khi ta đọc những dòng chữ này — chính là cuộc đời đang diễn ra. Khi ta dừng lại, chú tâm và trân trọng điều nhỏ bé đang hiện hữu, ta đang thực hành “ savoring – sự tận hưởng ”. Trong cu...

Có bao giờ bạn rơi vào tình huống này không? Bạn gửi tin nhắn mà người kia lâu không trả lời — và ngay lập tức trong đầu bạn hiện ra hàng loạt kịch bản: “Chắc họ không muốn nói chuyện với mình nữa.” “Chắc mình làm gì sai rồi.” Và thế là, buồn, tổn thương, thậm chí tức giận bắt đầu dâng lên. Điều thú vị là: mọi cảm xúc đó đều có thật, nhưng chúng không nhất thiết nói đúng sự thật. VẬY CẢM XÚC LÀ GÌ? Theo Từ điển Tâm lý học của Hiệp hội Tâm lý Hoa Kỳ (APA), cảm xúc là một kiểu phản ứng phức tạp, bao gồm các yếu tố kinh nghiệm, hành vi và sinh lý, mà qua đó một cá nhân cố gắng giải quyết một vấn đề hoặc sự kiện có ý nghĩa cá nhân. Tính chất cụ thể của cảm xúc (ví dụ, sợ hãi, xấu hổ) được xác định bởi ý nghĩa cụ thể của sự kiện. Ví dụ, nếu ý nghĩa liên quan đến mối đe dọa, thì có khả năng sẽ tạo ra nỗi sợ hãi; nếu ý nghĩa liên quan đến sự không chấp thuận từ người khác, thì có khả năng sẽ tạo ra sự xấu hổ. Theo Nhà tâm lý Paul Ekman, cảm xúc là một quá trình, bị chi phối ...

Trong cuộc sống, mỗi chúng ta đều phải đối diện với vô vàn điều xảy ra hàng ngày: từ những chuyện như con kiến hôi đang dạo trên trên chiếc bánh mì ngon lành của bạn, tắc đường, thiên tai, những vấn đề liên quan đến sự phát triển sự nghiệp hay các mối quan hệ,... Nhưng nếu để ý kỹ, bạn sẽ thấy: không phải điều gì cũng nằm trong tầm tay của mình . Nhưng chúng có thể khiến ta cảm thấy choáng ngợp và bất lực, khi sử dụng quá nhiều năng lực hữu hạn của chúng ta vào những điều không kiểm soát được. Vì vậy, việc chấp nhận có một số thứ chúng ta không thể kiểm soát có thể mang lại sự giải phóng sâu sắc. Nó có thể giúp chúng ta buông bỏ lo lắng và căng thẳng và tập trung vào những điều chúng ta thực sự có thể thay đổi (Schaffner. AK, 2023). Làm sao để có thể lùi lại quan sát và khoanh vùng kiểm soát của mình, giúp ta định hình cách sống lành manh, giảm lo âu và tăng hiệu quả? Mời bạn tìm hiểu về mô hình “ Vòng tròn Quan tâm, Ảnh hưởng và Kiểm soát ” (The Circles of Concern, Influence và Contro...

  Cuộc sống, với muôn vàn cung bậc cảm xúc và thử thách, đôi khi khiến chúng ta cảm thấy mắc kẹt trong những nỗi đau không lối thoát. Liệu có một con đường để tìm thấy sự bình yên và sống trọn vẹn, ngay cả khi đối diện với những điều ngoài tầm kiểm soát?   Cuốn sách "Chấp Nhận Những Điều Không Thể Thay Đổi" của Tiến sĩ Janina Scarlet (bản tiếng Việt do Thành Bảo Ngọc dịch) có thể là một cẩm nang hữu ích, dẫn dắt chúng ta qua một hành trình nội tâm sâu sắc, khám phá sức mạnh của Liệu pháp Chấp nhận và Cam kết (ACT) . Tác giả không chỉ lý giải gốc rễ của sự đau khổ mà còn trang bị cho chúng ta những công cụ thiết thực để đối diện với thực tại, buông bỏ sự kiểm soát ảo tưởng, và cuối cùng, tìm thấy sự tự do trong việc chấp nhận những gì không thể thay đổi. Phần 1: Chấp Nhận, Né Tránh Và Tất Cả Những Điều Có Liên Quan Phần 1 của cuốn sách "Chấp Nhận Những Điều Không Thể Thay Đổi" đưa người đọc vào hành trình khám phá bản chất của đau khổ con người , đặc biệt là n...