TẬN HƯỞNG NHỮNG ĐIỀU BÌNH THƯỜNG: KHI TA CHO PHÉP MÌNH ĐƯỢC HẠNH PHÚC

Giữa nhịp sống bận rộn, việc dừng lại để tận hưởng những điều nhỏ bé không chỉ là sự thư giãn — mà còn là một thực hành của tự trắc ẩn và linh hoạt tâm lý.

Khi ta thật sự hiện diện với khoảnh khắc, ta đang học cách hạnh phúc ngay trong chính cuộc đời đang diễn ra.

Có bao giờ bạn nhận ra rằng những ngày “chẳng có gì đặc biệt” lại chính là những ngày bình yên nhất?

Một tách cà phê buổi sáng.
Một cơn gió nhẹ lướt qua làn tóc.
Một dòng tin nhắn “về nhà an toàn nhé”.
Hay chỉ đơn giản là cảm giác được hít một hơi thật sâu và biết rằng — mình vẫn đang ở đây.

Chúng không phải là sự kiện lớn lao, nhưng lại có khả năng khiến lòng ta ấm lại – nếu ta đủ chậm để nhận ra.

Trong cuộc sống bận rộn, tâm trí ta thường lang thang ở quá khứ hoặc phóng đến tương lai. Chúng ta quên mất rằng khoảnh khắc này — ngay khi ta đọc những dòng chữ này — chính là cuộc đời đang diễn ra.
Khi ta dừng lại, chú tâm và trân trọng điều nhỏ bé đang hiện hữu, ta đang thực hành “savoring – sự tận hưởng”.

Trong cuốn Trắc ẩn với chính mình (2018), “Sự tận hưởng” không chỉ là thưởng thức niềm vui, mà là để tâm và trân trọng những khía cạnh tích cực của cuộc sống – đón nhận chúng, để chúng nán lại, rồi để chúng đi.
Điều này không chỉ mang lại cảm giác dễ chịu, mà còn gợi lên nhận thức tỏ tường về trải nghiệm sự dễ chịu: ý thức rằng một điều tốt đẹp đang diễn ra, ngay trong lúc nó diễn ra.
Chúng ta không cần đợi đến khi hoàn thành mục tiêu hay khi mọi thứ trở nên hoàn hảo mới được vui.
Ta có thể tận hưởng ngay cả khi cuộc sống vẫn còn dang dở.

Điều này tương đồng với một trong sáu trụ cột của linh hoạt tâm lý (psychological flexibility) trong liệu pháp Chấp nhận và Cam kết (ACT) – đó là hiện diện với hiện tại (contacting the present moment): khuyến khích con người quay về với khoảnh khắc đang diễn ra bằng sự chú tâm cởi mở, thay vì để tâm trí lang thang trong hối tiếc, lo lắng hay phán xét.

Khi thật sự hiện diện, ta không chỉ “ở trong hiện tại”, mà còn ở trong chính mình – trong cảm xúc, trải nghiệm, giá trị và lựa chọn của bản thân.
Và trong một số tình huống, sự hiện diện ấy không chỉ dành cho những điều dễ chịu; nó còn là khả năng ở lại cùng với nỗi buồn, sợ hãi, mất mát hay trống trải – mà không cần phải chạy trốn.

💭 Vì sao việc tận hưởng lại khó đến vậy?

Thật ra, tận hưởng không phải lúc nào cũng dễ dàng.
Có vài rào cản thường gặp:

·        Tâm trí bận rộn và phản xạ kiểm soát: Não người có xu hướng tìm kiếm mối đe dọa hơn là niềm vui – một cơ chế giúp tổ tiên chúng ta sinh tồn. Khi niềm vui xuất hiện, ta lập tức nghĩ: “Nhưng chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo?”

·        Cảm giác tội lỗi khi hạnh phúc: Nhiều người lớn lên trong môi trường coi trọng nỗ lực, hy sinh hoặc chịu đựng. Họ tin rằng chỉ khi vượt qua khó khăn thì mới “đáng được vui”.

·        Không tin rằng niềm vui có thể tồn tại lâu: Một số người sợ rằng nếu mình tận hưởng quá, niềm vui sẽ vụt mất. Vì thế, họ vô thức rút ngắn nó – bằng cách lo lắng hoặc tự phán xét.

Nhưng thực tế, sự tận hưởng không làm niềm vui biến mất.
Ngược lại, nó giúp ta mở rộng thời gian được kết nối với cảm xúc dễ chịu và với chính mình, khiến những ký ức đó trở thành nguồn nuôi dưỡng cho tương lai.

🌸 Làm thế nào để thực hành tận hưởng và hiện diện

Không cần thiền dài hay nghi lễ phức tạp, bạn có thể thử một vài gợi ý nhỏ:

·        Chú tâm trọn vẹn: Khi ăn, tắm, đi dạo hay trò chuyện – hãy dành vài phút để nhận biết và tận hưởng chậm rãi những điều tích cực, bằng tất cả giác quan: thị giác, khứu giác, thính giác, xúc giác, vị giác.

·        Gọi tên niềm vui: Khi một điều tốt đẹp xảy ra, dừng lại và nói thầm: “Khoảnh khắc này thật dễ chịu.”

·        Lưu giữ cảm xúc: Hít sâu, cảm nhận niềm vui trong cơ thể – ấm áp ở ngực, nhẹ nhõm ở vai…

·        Chia sẻ hoặc ghi chép: Viết lại ba điều nhỏ khiến bạn mỉm cười hôm nay. Sự ghi nhận khiến niềm vui trở nên cụ thể và sâu sắc hơn.

·        Thực hành biết ơn: Trước khi đi ngủ, nhắc lại một điều bạn biết ơn trong ngày – dù nhỏ đến đâu.

Với những trải nghiệm khó khăn, hãy thử hiện diện cùng chúng:
Gọi tên cảm xúc (“Khoảnh khắc này thật khó khăn”), nhận biết nó đang ở đâu trong cơ thể, rồi xoa dịu bằng một cử chỉ hoặc lời nói dịu dàng với chính mình.
Khi sẵn sàng, bạn có thể chia sẻ với ai đó bạn tin tưởng, hoặc viết lại như một cách làm rõ bài học mình nhận ra.

Những thực hành này không nhằm “tạo ra niềm vui”, mà giúp ta nhận ra niềm vui vốn đã có mặt.

🌼 Tận hưởng – một hành động dũng cảm của lòng tự trắc ẩn

Tận hưởng không phải là trốn tránh thực tế hay tỏ ra tích cực giả tạo.
Đó là một hành động dũng cảm của lòng tự trắc ẩn – dám mở lòng với những điều tốt đẹp, dẫu thế giới vẫn đầy biến động.

Khi ta cho phép bản thân hạnh phúc, ta không chỉ nuôi dưỡng chính mình mà còn lan tỏa an lành đến những người xung quanh.
Một người biết thưởng thức cuộc sống, biết mỉm cười với điều nhỏ bé, cũng là người dễ bao dung hơn với người khác.

Cuộc sống không phải thứ cần được “sửa chữa” cho hoàn hảo, mà là điều cần được cảm nhận – trọn vẹn, dù vui hay buồn.
Vì đôi khi, bình yên không đến từ việc ta có bao nhiêu, mà từ việc ta có mặt trọn vẹn với những gì đang có.

#tâmlýhọcthườngnhật #tựtrắcẩn #hiệndiện #bìnhyên #ACT #savoring #tậnhưởngcuộcsống

📚 Tài liệu tham khảo:

Neff, K. (2018). Trắc ẩn với chính mình [Self-Compassion: The Proven Power of Being Kind to Yourself]. Dịch bởi Trác Thúy Miêu. NXB Thế Giới.

Bach, P. A., Moran, D. J., & Hayes, S. C. (2008). ACT in Practice: Case Conceptualization in Acceptance and Commitment Therapy. New Harbinger Publications.